• Doanh nghiệp tư vấn thiết kế CTGT: Những chủ nợ khốn khó chi trả.

• Chưa bao giờ các doanh nghiệp tư vấn thiết kế công trình giao thông lại gặp khó khăn lớn về công ăn việc làm và cân đối tài chính như hiện nay. Trong khi đó chính các doanh nghiệp này đang bị các chủ đầu tư, Ban QLDA nợ những khoản phí Tư vấn lớn gấp nhiều lần sản lượng cả năm và chưa thanh toán từ nhiều năm.

Ngồi trên đống tiền giấy

Công việc ưu tiên số 1 của giám đốc doanh nghiệp Tư vấn CTGT hiện nay là đi đòi nợ. Ông Lê Đức Bình - Giám đốc Công ty CP tư vấn CTGT Yên Bái cho biết, riêng năm 2011 vừa qua sản lượng toàn công ty là 19 tỉ đồng thì trong đó chủ đầu tư còn nợ tới 11 tỉ đồng đối với các khối lượng đã được nghiệm thu. “Chúng tôi vừa qua đã phải báo cáo với Hội đồng nhân dân Tỉnh và báo cáo Sở GTVT về vấn đề nợ doanh nghiệp tư vấn. Hiện nay riêng Tỉnh còn nợ chúng tôi 39 tỉ và Bộ GTVT còn nợ trên 10 tỉ đối với các khối lượng đã hoàn thành đã được nghiệm thu từ năm 2007 đến nay”.

Các khoản phí tư vấn mà các chủ đầu tư và các Ban QLDA giao thông còn nợ chưa bao giờ lại lớn như hiện nay.

Phải hiểu thêm những bức xúc của các “chủ nợ” này trong bối cảnh thi trường việc làm bị đình đốn, sản xuất của đơn vị bị thu hẹp, phải cắt giảm lao động, giảm lương, nợ lương công nhân. Năm 2011, Công ty CP Tư vấn giao thông Yên bái chứng kiến sự sụt giảm sản lượng và sản xuất đình trệ chưa từng thấy: tổng doanh số của Công ty còn 19 tỉ, lao động phải cắt giảm còn 60 người, thu nhập trung bình còn khoảng 5 - 6 triệu đồng. Ông Bình cho biết: Năm 2011 sụt giảm tới 50% so với năm 2010 trên tất cả các chỉ tiêu SXKD và chưa chắc đã dừng lại trong thời gian tới.

Ở doanh nghiệp lớn hơn thì quy mô nợ lớn hơn. Ông Phạm Hữu Sơn - Tổng giám đốc Tổng công ty Tư vấn thiết kế GTVT cho biết: Hiện tổng số các chủ đầu tư và các ban QLDA còn nợ riêng công ty mẹ TEDI trên 600 tỉ đồng, trong đó Bộ GTVT nợ gần 224 tỉ đồng. Chưa kể 12 công ty thành viên và công ty liên kết của TEDI, mỗi công ty cũng bị nợ chừng 20-40 tỉ đồng.

Cũng với Tổng công ty Tư vấn đầu ngành này, vừa qua theo báo cáo của Công đoàn GTVT VN với Bộ trưởng cho biết: Tổng số lao động thiếu việc làm là 500/2.000 người. Nhiều đơn vị trong đó đã phải cho người lao động nghỉ luân phiên. Thu nhập người lao động ở tất cả các đơn vị đều giảm mạnh, một số đơn vị xuất hiện tình trạng nợ lương, nợ thuế, nợ bảo hiểm xã hội.

Thời điểm này, các khoản phí tư vấn mà các chủ đầu tư các dự án giao thông và các Ban QLDA giao thông còn nợ tư vấn chưa bao giờ lại lớn đến vậy, gấp nhiều lần sản lượng hàng năm, trong khi SXKD và đời sống người lao động chưa bao giờ lại sụt giảm nhiều như thế.

Kiến nghị nhiều giải pháp cụ thể

Trước tình hình mất cân đối tài chính nghiêm trọng của các doanh nghiệp tư vấn thiết kế CTGT, Bộ GTVT đã có những động thái để tháo gỡ. Trong đó, Thứ trưởng Trương Tấn Viên mới đây ký văn bản gửi Thủ tướng Chính phủ đề nghị ứng vốn chuẩn bị đầu tư nguồn ngân sách Nhà nước để thanh toán giải quyết khó khăn cho các doanh nghiệp tư vấn CTGT. Theo nội dung văn bản trên, tại Hội nghị lần thứ 4 BCH Trung ương Đảng khóa XI đã có Nghị quyết số 13/NQ-TW ngày 16/01/2012 về xây dựng hệ thống KCHT đồng bộ nhằm đưa nước ta cơ bản trở thành nước công nghiệp theo hướng hiện đại vào năm 2020. Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 16/NQ_CP ngày 8/6/2012 thực hiện Nghị quyết số 13/NQ-TW ngày 16/01/2012. Để thực hiện những nhiệm vụ trên, trong những năm qua, Bộ GTVT đã cho phép tiến hành chuẩn bị đầu tư nhiều dự án, đặc biệt là các dự án lớn, quan trọng, thiết yếu.

Bộ GTVT cũng cho biết, công tác lập các dự án chuẩn bị đầu tư này do các tổ chức tư vấn thực hiện. Tuy nhiên trong thời gian qua, nguồn vốn ngân sách khó khăn nên việc bố trí cho công tác chuẩn bị đầu tư rất hạn chế, trung bình khoảng 20-30% nhu cầu. Trong đó, 2011 bố trí 40 tỉ đáp ứng được 9,4% nhu cầu, còn 2012 bố trí 40,5 tỉ chỉ được khoảng 5,6% nhu cầu. Tính đến nay, vốn chuẩn bị đầu tư còn nợ các tổ chức tư vấn khoảng 500 tỉ, trong đó nợ khối lượng hoàn thành khoảng hơn 200 tỉ. Chính vì vậy, hiện nay hầu hết các tổ chức tư vấn lập dự án đang gặp rất nhiều khó khăn về vốn để đảm bảo hoạt động sản xuất kinh doanh. Nhiều đơn vị đều phải cắt giảm nhân lực, nợ lương, dẫn đến đời sống CBVNV bị ảnh hưởng nghiêm trọng.

Để tháo gỡ khó khăn, tạo điều kiện cho các tổ chức tư vấn đẩy nhanh tiến dộ công tác chuẩn bị đầu tư, Bộ GTVT đề nghị Thủ tướng những giải pháp rất cụ thể. Trong đó, đối với vốn chuẩn bị đầu tư còn thiếu của các dự án đang triển khai thực hiện đầu tư bằng nguồn ngân sách nhà nước, TPCP hoặc ngân sách Nhà nước góp cho các dự án BOT, BT, PPP... cho phép được sử dụng phần vốn thực hiện dự án hoặc vốn góp của nhà nước để chi trả cho công tác chuẩn bị đầu tư. Trước mắt cho ứng vốn chuẩn bị đầu tư khoảng 300 tỉ để trả nợ khối lượng hoàn thành và một phần vốn cho các dự án mới đang triển khai lập dự án. Trong trường hợp khó khăn đề nghị cho phép ứng trước kế hoạch 200 tỉ để trả nợ khối lượng hoàn thành.

Nguồn báo giao thông vận tải.