Năm 2013 được dự báo là năm sẽ gặp rất nhiều khó khăn, nhất là do các nguồn vốn hạn chế, nhiều dự án tiếp tục bị dừng, giãn, hoãn tiến độ, tình trạng nợ đọng kéo dài chưa thuyên giảm,... các doanh nghiệp xây lắp giao thông cần chuẩn bị cho mình hành trang kỹ lưỡng để đảm bảo hoàn thành kế hoạch sản xuất kinh doanh.

Vượt “bão” 2012

2012 được coi là một trong những năm khó khăn nhất từ trước đến nay đối với các doanh nghiệp trong lĩnh vực xây lắp giao thông (Cienco). Hàng loạt thách thức từ những năm trước dồn lại do bão giá, năng lực tài chính hạn chế, nguồn dự án thiếu, nợ đọng kéo dài... cộng với việc nhiều khó khăn mới phát sinh trong năm 2012 như công trình, dự án thiếu vốn đầu tư, tạm dừng thi công, huy động vốn khó khăn... đã ảnh hưởng không nhỏ đến việc làm, thu nhập và sản xuất kinh doanh của các Cienco. Trong bối cảnh đó, sản lượng của nhiều Cienco rất thấp và không tăng đáng kể so với các năm trước, thậm chí một số tổng công ty còn suy giảm nghiêm trọng.

Đơn cử trong số đó phải kể Tổng công ty XD đường thủy (Vinawaco). Thời gian gần đây đơn vị này đã bị mất dần một số thị trường truyền thống về lĩnh vực nạo vét, duy tu luồng tàu biển. Theo ông Lưu Đình Tiến - Tổng Giám đốc Vinawaco, tài chính của toàn Tổng công ty năm 2012 tiếp tục khó khăn, lỗ lũy kế có giảm so với trước nhưng vẫn ở mức cao. Khối lượng nợ đọng của các chủ đầu tư từ các dự án do Vinawaco triển khai còn rất lớn. Sản lượng thực hiện dù đạt kế hoạch nhưng so với năm trước bị âm 10%.

Với Cienco 8, tình hình có khả quan hơn, sản lượng thực hiện khoảng gần 3.360 tỷ đồng, đạt 102% kế hoạch. Tuy nhiên, doanh thu và thu nhập khác lại ở mức rất thấp, chỉ khoảng 1.929 tỷ đồng. Bên cạnh đó, Cienco 8 vẫn còn một số tồn tại chưa giải quyết được, trong đó phải kể đến là số người nghỉ việc, không có việc làm còn cao. Cùng với đó là một số lượng không nhỏ người lao động chưa được giải quyết chế độ. Số tiền nợ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, nợ lương lớn. Công tác đấu thầu, tìm kiếm thị trường, nhất là thị trường truyền thống bên nước bạn Lào còn chưa hiệu quả. Năng lực tài chính của Tổng công ty và các đơn vị thành viên hạn chế, dẫn đến việc huy động nguồn vốn đẩy nhanh tiến độ các công trình thi công nhiều khó khăn.

Đối với Tổng công ty XD Thăng Long dù giá trị sản lượng có tăng hơn năm trước nhưng vẫn ở mức rất thấp, cả năm 2012 chỉ thực hiện hơn 2.990 tỷ đồng. Theo ông Phan Quốc Hiếu, Tổng Giám đốc Tổng công ty XD Thăng Long, đơn vị này còn đang đứng trước nguy cơ thiếu việc trầm trọng. Tổng giá trị sản lượng đã có hợp đồng từ đầu năm 2012 chỉ tương đương hơn 60% so với sản lượng kế hoạch. Tổng công ty XD Thăng Long thời gian gần đây hầu như không nhận thêm được công trình lớn nào và chỉ còn một số dự án đang thi công và chỉ trong một thời gian ngắn nữa là hoàn thành nên nỗi lo thiếu việc luôn thường trực.

“Lá cờ đầu” trong khối các doanh nghiệp xây lắp giao thông hiện nay là các Cienco 1, 4. Sản lượng của hai đơn vị này thuộc nhóm cao nhất trong số các Cienco. Mặc dù vậy, nguồn dự án của các Tổng công ty này cũng đang hạn hẹp dần, trong khi quy mô và người lao động lớn, vốn sở hữu thấp, tình trạng nợ đọng tại một số dự án kéo dài,... khiến các đơn vị này cũng phải nỗ lực rất lớn để hoàn thành các chỉ tiêu, kế hoạch.

Chuẩn bị hành trang cho 2013

Trong bối cảnh khó khăn của nền kinh tế nói chung và công tác XDCB giao thông nói riêng, để vượt qua thách thức, các doanh nghiệp xây lắp không còn cách gì khác là phải chuẩn bị hành trang thật kỹ, xây dựng kế hoạch, dự báo chính xác, đồng thời có chiến lược và giải pháp cụ thể, hợp lý. Với việc vốn liếng, nguồn dự án tiếp tục khó khăn, các Cienco cần nhanh chóng hoàn thành tái cơ cấu, cổ phần hóa, tăng thêm vốn sở hữu, vốn điều lệ để làm cơ sở quay vòng vốn phục vụ đấu thầu và thi công các dự án, công trình. Cùng với đó, công tác thị trường phải được đặc biệt lưu tâm và đầu tư đích đáng để chủ động về nguồn dự án, dần loại bỏ tâm lý ỉ lại, trông chờ sự hỗ trợ từ Bộ GTVT và các cơ quan đơn vị chức năng.

Thời gian qua, một trong những tổng công ty làm khá tốt công tác thị trường phải kể tới Cienco 1. Ông Phạm Dũng, Chủ tịch Cienco 1 cho biết, do dự báo được khó khăn, nên Tổng công ty đã chủ động tìm kiếm thị trường, chú trọng vào các dự án có nguồn vốn rõ ràng như nguồn vốn ODA và các công trình có vốn theo phương thức đầu tư BOT, PPP. Kết quả, năm 2012, Tổng công ty đã trúng thầu được trên 3.000 tỷ đồng. Cùng với đó, thời gian qua, Cienco 1 cũng đầu tư mạnh mẽ cho việc nghiên cứu, ứng dụng đưa các công nghệ mới vào thi công và coi đây mũi nhọn có tính đột phá, nâng cao năng lực cạnh tranh để đấu thầu và thắng thầu các dự án.

Bên cạnh công tác thị trường, một vấn đề đặc biệt quan trọng khác là các Cienco phải tăng tính hiệu quả trong sản xuất kinh doanh. Thứ trưởng Bộ GTVT Nguyễn Hồng Trường mới đây cũng cho rằng, tự thân các doanh nghiệp phải tái cơ cấu mạnh mẽ, bảo đảm quy mô lao động giảm xuống, giá trị sản lượng tăng lên, đồng thời quyết liệt thực hiện tiết giảm chi phí đầu tư xây dựng, hạch toán một cách chính xác giá trị lợi nhuận của công trình thì mới có hiệu quả và tăng được thu nhập, cải thiện đời sống người lao động.

Nguồn báo giao thông vận tải.